Di tích Kiến trúc Nghệ thuật Quốc gia Đặc biệt
Tháp Nhạn – Cánh nhạn nghìn năm bên dòng Đà Rằng
Ngọn tháp Chăm cổ gần một nghìn năm tuổi trên đỉnh núi Nhạn – biểu tượng của Tuy Hòa và của du lịch Phú Yên. Cùng khám phá lịch sử, kiến trúc, lễ hội và kinh nghiệm tham quan Tháp Nhạn.
Thế kỷ XI
Người Chăm Pa khởi dựng
~24 m
Chiều cao ngọn tháp
64 m
Độ cao so với mực nước biển
2018
Di tích Quốc gia Đặc biệt
Giới thiệu
Biểu tượng văn hóa Chăm Pa giữa lòng Tuy Hòa
Tháp Nhạn tọa lạc trên đỉnh núi Nhạn, bên bờ bắc sông Đà Rằng – đoạn hạ lưu của sông Ba trước khi đổ ra Biển Đông. Ngọn tháp được người Chăm Pa xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XII và đến nay vẫn đứng vững gần như nguyên vẹn, trở thành hình ảnh quen thuộc nhất của Tuy Hòa và của cả vùng đất Phú Yên.
Cái tên “Đà Rằng” theo tiếng Chăm cổ có nghĩa là dòng sông của lau sậy. Đứng ở sân tháp, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh đô thị Tuy Hòa, dòng sông uốn lượn và vùng cửa biển phía xa – khung cảnh đặc biệt đẹp vào lúc bình minh và hoàng hôn.
Năm 1988, Tháp Nhạn được xếp hạng Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật cấp Quốc gia. Ngày 24/12/2018, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định nâng hạng di tích lên Di tích Quốc gia Đặc biệt, ghi nhận giá trị đặc biệt của ngọn tháp đối với di sản văn hóa Việt Nam.
Thông tin nhanh
- Vị trí: đỉnh núi Nhạn, phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk (trước đây là phường 1, TP Tuy Hòa, Phú Yên)
- Niên đại: cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XII
- Kiến trúc: tháp Chăm Pa bằng gạch nung, chân tháp hình vuông mỗi cạnh hơn 10 m
- Xếp hạng: Di tích Quốc gia (1988), Di tích Quốc gia Đặc biệt (2018)
- Vé tham quan: miễn phí
Tên gọi & truyền thuyết
Vì sao gọi là Tháp Nhạn?
Như nhiều công trình Chăm Pa cổ, nguồn gốc Tháp Nhạn được người dân kể lại qua nhiều tích truyện khác nhau, truyền từ đời này sang đời khác.
Cánh chim nhạn
Theo lời người dân địa phương, ngọn núi xưa là nơi loài chim nhạn làm tổ và sinh sống, nên ngọn tháp được gọi theo tên loài chim này. Cũng có cách giải thích khác: nhìn từ xa, dáng núi giống cánh chim nhạn đang xòe rộng. Ngọn núi còn có các tên Bảo Tháp, Tháp Dinh, Nhạn Tháp hay Tháp Khỉ.
Tiên nữ Thiên Y A Na
Tương truyền xưa kia có tiên nữ Thiên Y A Na giáng trần, dạy dân làng cày cấy, kéo sợi, dệt vải để mưu sinh. Khi bà trở về trời, người dân dựng tháp trên núi Nhạn để tưởng nhớ và phụng thờ. Thiên Y A Na được xem là hình tượng Việt hóa của nữ thần Pô Nagar – Mẹ xứ sở của người Chăm.
Đôi gánh đá và núi Chóp Chài
Một truyền thuyết khác kể rằng Tuy Hòa xưa là vùng đầm lầy trũng thấp, thường bị thủy quái quấy phá. Đá từ đôi gánh rơi xuống, một đầu tạo nên chóp núi Nhạn – nơi ngọn tháp đứng ngày nay – đầu kia hóa thành núi Chóp Chài ở phía tây thành phố.
Kiến trúc
Kiến trúc độc đáo, bí ẩn nghìn năm
Đế – thân – mái tháp
Tháp có mặt bằng hình vuông, chia làm ba phần: đế tháp ốp đá sa thạch, thân tháp vươn thẳng và mái gồm nhiều tầng thu nhỏ dần lên đỉnh nhọn – tượng trưng cho sự kết nối giữa đất và trời.
Kỹ thuật gạch nung bí ẩn
Toàn bộ tháp được xây bằng gạch nung đỏ, các viên gạch khít nhau đến mức gần như không thấy mạch vữa. Bí quyết giúp ngọn tháp đứng vững gần nghìn năm đến nay vẫn là câu hỏi khiến giới nghiên cứu tò mò.
Nơi giao thoa văn hóa
Qua nhiều thế kỷ, Tháp Nhạn trở thành điểm giao hòa giữa văn hóa Chăm Pa và văn hóa Việt, gắn với nhiều truyền thuyết dân gian và tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na của người dân địa phương.
Những chi tiết đáng chú ý
- Chóp tháp hình búp sen: phần đỉnh là phiến đá nguyên tảng tạc hình búp sen cân đối – biểu tượng linga trong tín ngưỡng Chăm.
- Lòng tháp hình chóp nón: tường bên trong xây thẳng đứng từ đế đến hết thân tháp, càng lên cao càng thu nhỏ dần.
- Không bệ thờ, không tượng: lòng tháp để trống; phía trước tháp có một am nhỏ thờ Bà Chúa Thiên Y A Na, dựng từ thời Hậu Lê.
- Gạch nung đặc biệt: loại gạch nhẹ hơn gạch thường nhưng có độ bền vượt trội, giúp tháp đứng vững qua gần một thiên niên kỷ.
Lễ hội
Lễ hội đặc sắc trên đỉnh núi Nhạn
Hội thơ Nguyên tiêu – rằm tháng Giêng
Mỗi năm vào dịp rằm tháng Giêng, sân Tháp Nhạn trở thành sân khấu của Hội thơ Nguyên tiêu – lễ hội thơ được tổ chức đều đặn từ năm 1991, thu hút hàng nghìn người yêu thơ, văn nghệ sĩ và du khách. Một đêm thơ dưới chân tháp cổ, giữa ánh trăng rằm và gió sông Đà Rằng, là trải nghiệm khó quên khi đến Phú Yên mùa xuân.
Lễ hội Vía Bà – tháng Ba âm lịch
Hằng năm vào tháng Ba âm lịch, Tháp Nhạn diễn ra Lễ hội Vía Bà tưởng nhớ Thánh Mẫu Thiên Y A Na – vị nữ thần được người dân tôn kính như Mẹ xứ sở. Đồng bào Chăm, người dân trong vùng và du khách từ nhiều nơi cùng về dâng hương, dự các nghi lễ truyền thống và thưởng thức những tiết mục nghệ thuật dân gian đặc sắc, trong đó có các điệu múa của thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống.
Vào các dịp lễ, Tết, khu vực tháp còn là nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ sôi nổi của người dân địa phương.
Dấu mốc
Hành trình gần một nghìn năm
- Cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XIINgười Chăm Pa xây dựng tháp trên đỉnh núi Nhạn, bên bờ bắc sông Đà Rằng.
- Thời Hậu LêAm thờ Bà Chúa Thiên Y A Na được dựng phía trước tháp, dấu ấn của sự giao thoa văn hóa Chăm – Việt.
- 16/11/1988Tháp Nhạn được xếp hạng Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật cấp Quốc gia.
- 1991Hội thơ Nguyên tiêu bắt đầu được tổ chức đều đặn hằng năm tại sân tháp.
- 24/12/2018Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 1820/QĐ-TTg xếp hạng Tháp Nhạn là Di tích Quốc gia Đặc biệt.
- 8/2019Phú Yên đón Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt trong Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng bào Chăm lần thứ V.
- 2025Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Tháp Nhạn thuộc phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk.
- Hiện nayThủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích (Quyết định 2838/QĐ-TTg), hướng tới đưa Tháp Nhạn thành trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của tỉnh.
Núi Nhạn hôm nay
Núi Nhạn là không gian văn hóa – tâm linh quen thuộc của người dân Tuy Hòa, với quần thể gồm Tháp Nhạn, Đài tưởng niệm Núi Nhạn và nơi thờ tượng Phật Bà.
Khu rừng dưới chân núi được trồng và chăm sóc từ những năm 1990, nay trở thành “lá phổi” xanh giữa lòng thành phố, nơi người dân tập thể dục mỗi sáng chiều và du khách dạo bộ trong bóng mát.
Di tích đã được đầu tư hơn 9 tỷ đồng để tu bổ sân tháp, nhà trưng bày, bia di tích và hệ thống chiếu sáng. Cuối tuần, khu vực tháp thường có các tiết mục múa hát truyền thống phục vụ du khách.
Kinh nghiệm
Thông tin tham quan Tháp Nhạn
Cần biết trước khi đi
- Địa chỉ: núi Nhạn, phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk (trước đây là phường 1, TP Tuy Hòa, Phú Yên).
- Giá vé: miễn phí tham quan.
- Di chuyển: cách ga Tuy Hòa khoảng 1,3 km, chỉ vài phút đi xe máy hoặc taxi; có bậc thang đi bộ lên tháp.
- Thời điểm đẹp: sáng sớm hoặc chiều tà để tránh nắng và ngắm hoàng hôn trên sông Đà Rằng; rằm tháng Giêng để dự Hội thơ Nguyên tiêu.
Lưu ý khi tham quan
- Ăn mặc lịch sự, kín đáo vì đây là di tích có yếu tố tâm linh.
- Không leo trèo, khắc vẽ hay chạm mạnh vào bề mặt tháp cổ.
- Mang theo nước uống, mũ nón; đường lên núi có đoạn dốc.
- Giữ gìn vệ sinh chung trong khu rừng xanh dưới chân núi Nhạn.
Bản đồ đường đến Tháp Nhạn
Điểm đến lân cận
Kết hợp khám phá Phú Yên
Gành Đá Đĩa
Bãi đá bazan xếp thành từng cột lục giác đều tăm tắp, một kỳ quan địa chất hiếm có bên bờ biển.
Mũi Điện
Cực Đông trên đất liền Việt Nam, nơi đón bình minh sớm bên ngọn hải đăng Đại Lãnh hơn trăm năm tuổi.
Bãi Xép
Bãi biển hoang sơ gần Tuy Hòa, nổi tiếng qua bộ phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”.
Đầm Ô Loan
Đầm nước lợ rộng lớn với hải sản tươi ngon và cảnh hoàng hôn thơ mộng trên mặt nước.
Cẩm nang
Bài viết mới nhất
- Tìm Bến Xe Phú Yên Ở Đâu? 6 Nơi Có Xe Đi Sài Gòn, Mở 24/24 Đã Xác Nhận, Giao Tận Nhà
- Top 5 Cửa Hàng Mobifone Phú Yên Được Đánh Giá Cao Nhất 2026
- 5 Cửa Hàng Viettel Phú Yên Mở Cả Ngày: FPT Telecom Có Chỗ Đậu Xe, 10/2026
- Cần Ngân Hàng Phú Yên? 19 Nơi Tháng 10/2026: Có Nơi Mở 24/24 Đã Xác Nhận, Gần QL1A
- 5 Cửa Hàng Viettel Phú Yên Được Khách Khen Nhiều Nhất: Có Nơi Mở Cả Ngày
- Ngân Hàng Phú Yên — 9 Địa Chỉ Tin Cậy Tháng 10/2026: Có Nơi Gần Biển, Giao Dịch Nhanh
Hỏi đáp
Câu hỏi thường gặp về Tháp Nhạn
Tháp Nhạn ở đâu?
Tháp Nhạn nằm trên đỉnh núi Nhạn, bờ bắc sông Đà Rằng, nay thuộc phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk (trước khi sáp nhập là phường 1, thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên).
Tham quan Tháp Nhạn có mất phí không?
Không. Hiện du khách được tham quan Tháp Nhạn miễn phí.
Tháp Nhạn được xây dựng khi nào?
Tháp do người Chăm Pa xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XII, đến nay đã gần một nghìn năm tuổi.
Nên đến Tháp Nhạn vào lúc nào?
Sáng sớm hoặc chiều tà là lúc mát mẻ và đẹp nhất để ngắm toàn cảnh Tuy Hòa. Nếu đi vào mùa xuân, hãy chọn dịp rằm tháng Giêng để dự Hội thơ Nguyên tiêu dưới chân tháp.
Vì sao gọi là Tháp Nhạn?
Theo người dân địa phương, núi Nhạn xưa là nơi loài chim nhạn làm tổ sinh sống; cũng có cách giải thích rằng dáng núi nhìn từ xa giống cánh chim nhạn đang xòe rộng.
Bên trong Tháp Nhạn có gì?
Lòng tháp không có bệ thờ hay tượng; tường bên trong thu nhỏ dần lên cao thành hình chóp nón. Phía trước tháp có một am nhỏ thờ Bà Chúa Thiên Y A Na, dựng từ thời Hậu Lê.
Lễ hội Vía Bà ở Tháp Nhạn diễn ra khi nào?
Lễ hội Vía Bà diễn ra hằng năm vào tháng Ba âm lịch (thường khoảng từ ngày 20 đến 23), để tưởng nhớ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Ngày cụ thể có thể thay đổi theo từng năm, bạn nên theo dõi thông báo của địa phương trước khi đi.
Tháp Nhạn nay thuộc tỉnh nào?
Từ năm 2025, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Phú Yên được hợp nhất vào tỉnh Đắk Lắk. Tháp Nhạn nay thuộc phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk, nhưng vẫn là biểu tượng quen thuộc của du lịch Phú Yên.
Lên kế hoạch cho chuyến đi Phú Yên của bạn
Cần gợi ý lịch trình, chỗ ở hay món ngon xứ Nẫu? Hãy để lại lời nhắn, chúng tôi sẽ giúp bạn có chuyến đi trọn vẹn.